"verba volant, scripta manent"

 

Hukuk Sebili Blog

Ders Notundan Hukuk Çalışmak: Sadece Nottan Çalışarak Hukuk Bitirmek 

Hukuk fakültesinde ders çalışmaya ilişkin söyleyecek çok söz var. Hukuk öğrencilerinin yükü o kadar fazla ki, idare hukuk anabilim dalı, ceza hukuku anabilim dalı gibi “hukuk derslerine nasıl çalışılır anabilim dalı” kurulsa yeridir! Hukuk Sebili 2019 yılında hukuk ders notlarını, hukuk ders notlarının en iyilerini size sunmak için yola çıktı; ancak buradaki amacımız, hukuk ders notlarının kitap yerine geçmesi değildi. Sadece ders notundan hukuk çalışmak ve başarılı olmayı beklemek çoğu zaman bir hayaldir.

Buna karşılık, pratikteki durumu görmezden gelmek de olmaz. Hukuk öğrencileri kitaptan çok ders notlarından ders çalışıyorlar. Bu bir vakıa, değişmesi gereken bir durum; ancak gerçek bu. O yüzden bugün, hukuk ders notlarının neden hukuk kitaplarının yerini tutmayacağını izah etmeye çalışacağız. Ders notundan hukuk çalışmak konusunda olabildiğince objektif kalmaya çalışarak sizi kitaplara yönlendirmeye çalışacağız. Bir yandan da ders notundan hukuk çalışmak için de bazı gerekçeler olabileceğini unutmadan meseleyi iki yönlü değerlendireceğiz.

Yazımızda şunların yanıtını bulacaksınız:

  • Hukuk derslerini sadece hukuk ders notlarından çalışmak yeterli midir?
  • Hukuk ders kitaplarının hukuk ders notlarından farkı nedir? Neden mutlaka hukuk ders kitaplarından çalışmalısınız?
  • Hukuk ders notları faydalı bir araç olabilir mi? Hukuk ders notları nasıl kullanılmalıdır?

 


Ders Notundan Hukuk Çalışmak Hukuk Fakültesinden Mezun Olmak İçin Yeterli midir?

Hukuk derslerine sadece hukuk ders notlarından çalışmak yeterli midir sorusuna genel olarak 3 cevap verilebilir. Hayır, hayır ve hayır! Bugünkü yazının sonuna geldik, bir sonraki yazıda görüşmek üzere…

Aslında yazıyı gerçekten burada bırakabilirdik; çünkü sorunun cevabını biliyoruz. Bu retorik bir soru. Ders notundan hukuk çalışmak, başarılı olmak için iyi bir yol değildir. Hukuk derslerine sadece hukuk ders notlarından çalışmak yeterli olamaz. Hukuk fakültesi öğrenciliği zor ve uzun bir yolculuk olduğu için, size özellikle hukuk derslerini geçmek konusunda öğüt veren çok olacaktır. Cem Karaca’nın dediği gibi: “Toplasam o öğütleri, burdan köye yol olur!” Sizin için de durum bu olacak.

“Ağbi medenide zaten hep temel kavram var, Eşek Copy’deki şu notu çalış yeter.”

“Kanki idareyi kitaptan çalışma kitaplar çok kalın, zaten her sene benzer sorular, Sığır Copy’deki çıkmış soruları çöz yeter, çiçek gibi.”

“Ya CMK zaten adı üstünde full kanun, At Copy’den bir mevzuat al bir de çıkmışlar yeter, kitaba para verme.”

Bunlar öğrenciye her zaman cazip gelen tekliflerdir. Hukuk öğrencisinin hele bir de alttan üstten dersleri varsa, her zaman okuması gereken binlerce sayfa metin vardır. Aldığı derslerden 1-2 tanesini bile hukuk kitabı okumadan sadece hukuk ders notlarından çalışarak halledebilse, hem büyük bir zaman tasarrufu sağlayacak, hem de FİFA oynamak, üzerinde ismi yazılı kötü kahveye 20 lira vermek ve batağa gitmek için elzem olan parası da cebinde kalacaktır. Şeytan tarafından yapılan bu cazip teklifin reddedilmesi çok zordur. Ders notundan hukuk çalışmak o kadar da kötü bir şey gibi gelmez…

Ancak şeytan size hiç bir zaman kendisi için karlı olmayacak bir teklif yapmaz. Size şimdi 10 birim olarak verdiğini, yarın sizden 100 birim olarak geri alır (bu konsept bir yerden tanıdık geldi). Bugün idare hukukunu ders kitabından çalışmamak ve sadece idare hukuku çıkmış soruları çözerek sınava girmek cazip gelebilir; çünkü 2 gün sonra alttan aldığınız anayasanın bütünlemesi (ki muhtemelen onu da Sinek Copy’den aldığınız ders notlarından çalışacaksınız) vardır. 1-2 ay içinde sonuçlar açıklandığında, hem dersi öğrenemediğiniz, hem dersten kaldığınız gerçeğiyle yüzleşmek zorunda kalırsınız.

 

Hukuk ders notlarının çoğu zaman öğrenciler tarafından yazıldığı gerçeğini bilerek işe başlamalısınız. Ders notunu hazırlayan öğrenci iyi niyetli bile olsa, hukuki bilgisi ve hukuk nosyonu sizden sadece 1-2 hukuk kitabı fazla okumak, 1-2 fazla ders takip etmek kadardır. Dahası, her not hazırlayanın iyi niyetli olduğunu da varsayamazsınız. Hukuk fakültesi öğrencileri, hayatınızda görebileceğiniz en rekabetçi güruh olabilir. Diğerleri düşük not alsın diye bilerek yanlış hukuk ders notlarını fotokopicilere veren hukuk öğrencilerinin hikayesi her dönemde anlatılan bir şehir efsanesidir. Ders notundan hukuk çalışmak için size cezbedecek böyle hikayeleri sürekli dinlersiniz.

Ders notunu öğrenci hazırladı diye bu kalitesiz bir kaynaktır demek doğru olmaz. Siz 2 ortalamayı tutturmaya çalışan ve notu hazırlayan 4 ortalaması olan bir öğrenci olabilir. Hazırladığı ders notu da gerçekten çok başarılı olabilir; ancak özellikle fakültenin ilk sınıflarında ve temel derslerde hukuk derslerini nottan çalışmak büyük hata olacaktır. Zira hukuk ders notları, belki hatırlatıcı, tekrar sağlayıcı olarak kullanılabilir – buna son başlıkta değineceğiz – ancak konuyu ilk defa çalışan birinin öğrenmesini sağlayacak konu derinliğinden ve örnek çeşitliliğinden yoksundurlar. Ayrıca notu hazırlarken yapmış olabilecekleri hataları görebilecek kadar muhakemeleri gelişmiş olmayabilir.

Yukarıda verilenler iyi örnekler, en azından hukuk fakültesi öğrencileri tarafından hazırlanmış olduklarını varsayıyoruz. Hukuk fotokopicilerinin kirli çamaşırlarını ortaya çıkarmak için biraz uğraştığınızda ortaya çok acayip hikayeler çıkıyor. Çok bilinen kampüs civarı fotokopicilerde, hukukçu olmayan fotokopicinin hazırladığı notlar yok satabiliyor! Siz de çok satıyor diye güvenip bu notları alıyorsunuz, sonra da 18 sayfa yazdım neden kaldım anlamadım diyorsunuz!

Aşağıdaki hallerde hukuk ders notlarından uzak durmalısınız:

  • Hukuk ders notunun kaynağını bulamıyorsanız, bu ders notundan uzak durmalısınız.
  • Hukuk ders notu bir öğrenci tarafından hazırlandıysa, sadece bu ders notunu çalışarak sınava girme fikrini aklınızdan çıkarmalısınız.
  • Hukuk ders kaynağı olarak sadece hukuk sınavları çıkmış sorularını içeren ders notlarından uzak durmalısınız.
  • Eğer bir hukuk dersi 10 bölüme bölünmüş ve hukuk ders notunun 1 bölümü size 20 lira gibi fahiş bir fiyata satılıyorsa, paranızı bu dolandırıcılara kaptırmamalısınız!

Biz burada gerçekçi davranıyoruz. Hukuk öğrencilerinin büyük kısmı hukuk ders notlarından yararlanıyor, bunların önemli bir kısmı da sadece hukuk ders notlarından çalışarak hukuk fakültesini bitirmeye çalışıyor. Dolayısıyla hukuk ders notlarının varlığını inkar ederek bir yere varamayız! Hukuk Sebili’ni açarken “madem hukuk fakültesi öğrencileri ders notlarına bu kadar rağbet gösteriyor, bari sadece kaliteli hukuk ders notlarını bulabilecekleri bir yer olsun” düşüncesiyle yola çıktık.

 

Hukuk Ders Kitaplarının Hukuk Ders Notlarından Farkı Nedir? Ders Notundan Hukuk Çalışmak Yerine Neden Mutlaka Hukuk Ders Kitaplarından Çalışmalısınız?

Hukuk ders kitaplarının hukuk ders notlarından farkını anlatmak zorundayız ve bu zorunluluk dolayısıyla aslında biraz utanç duyuyoruz. Ülkemizdeki hukuk öğrencisinin hukuk ders notlarına olan eğilimi kabul edilebilir ve anlaşılabilir bir durum değil. Her ne kadar hukuk sistemimiz, hukuk öğretimimiz, hukuk devleti performansımız istenenin çok altında olsa da, ülkemizde çok üretken akademisyenler var. Her hukuk dalında çok kaliteli hukuk ders kitapları bulmak mümkün. Evet, sayının çokluğu dolayısıyla ders kitaplarının çoğu çok kalitesiz; ancak hukuk öğrencisi hukuk ders notlarına meyletmek yerine, iyi hukuk ders kitaplarının ne olduğunu bulmaya biraz çaba harcasaydı, biz de bu açıklamayı yapmak ve hatta belki de Hukuk Sebili sitesini açmak zorunda kalmazdık!

Hukuk ders kitaplarının hukuk ders notlarından bir çok farkı var, bu farkların hepsi sizin hukuk ders notu yerine hukuk ders kitaplarından yararlanmanız gerektiğini ortaya koyuyor. Bakalım hukuk ders kitaplarının tüm bu avantajlarına rağmen hala ders notundan hukuk çalışmak konusunda ısrarcı olacak mısınız.

1. Hukuk Ders Kitapları Belirli Bir Sistematik İçinde İlerler

Hukuk ders kitapları, belirli bir sistematikle yazılıyor. İçindekiler kısmı ve başlıklandırmalar, hukuk öğrencisinin sadece aradığı konuyu bulmasına yaramaz. Aynı zamanda konunun anlaşılması için de kullanılan kaynağın sistematiği çok önemlidir.

2. Hukuk Ders Kitapları Kitabın Yazarının Akademik Çalışmalarının Ürünüdür

Hukuk ders kitapları (normalde olması gerekeni konuşuyoruz) alanında başarılı akademisyenler tarafından yazılır. Uzmanlık alanına hakim olmuş bir akademisyen için hukuk ders kitabı yazmak önemli bir prestij kaynağıdır. Hukuk akademisyenleri, hazırladıkları ders kitaplarına azami ihtimam gösterirler. Kitabın tüm ülkede tutması halinde maddi getirisinin de büyük olmasının yanında, hukukçu akademisyen için önemli olan çalıştığı alanda bir eser, daha doğrusu bir ders kitabı bırakabilmektir. Bu açıdan hukuk ders kitapları, yazarlarının akademik birikiminin bir meyvesidir ve öğrencinin hukuk nosyonunun geliştirilmesi açısından çok önemli bir araçtır. Hukuk nosyonu demişken, hukuk nosyonu nedir ve hukuk nosyonu nasıl edinilir başlıklı bir yazı da yazacağız.

3. Hukuk Ders Kitapları Kapsamlıdır

Hukuk ders kitaplarının yazarlarının alanında kendini kanıtlamış akademisyenler olduğunu (ya da olması gerektiği diyelim…) söyledik. Hukukta akademisyen olmak başlıklı yazımızı okuduysanız, hukuk akademisyenliğinin ne kadar zorlu ve uzun bir süreç olduğunu anlamışsınızdır. Bu zorlukların akademisyene her zaman olumsuz yansıdığı söylenemez. Neydi, “Beni öldürmeyen şey güçlendirir” mi? Hukuk akademisyeni de yıllarca yaşadığı zorluklarla kendini geliştirir ve bu gelişiminin sonucunda hukuk ders kitabını yazdığı alana bir katkıda bulunmaya çalışır. Tüm akademik gelişimin sonucu olarak ilgili dersin tüm konularına hakim olan hukuk akademisyeni, verdiği örneklerden yaptığı yerli ve yabancı atıflara kadar, kitabını gerekli olan her türlü hukuki bilgi ile donatabilir.

4. Hukuk Ders Kitapları Pedagojik Olarak Hukuk Öğrencisinin Dersi Öğrenmesine Yönelik Hazırlanmıştır

Hukuk ders kitapları, yıllarca akademisyenlik yapmış ve ders anlatma, öğrenciyi sınama tecrübesi olan kişiler tarafından kaleme alınmaktadır. Bir hukuk fakültesi akademisyeninin başarısı kalan öğrenci sayısıyla değil, dersini layıkıyla öğrenen öğrenci sayısıyla belli olur. Bunun bilincinde olan akademisyenler de yazdıkları ders kitaplarını mümkün olduğunca öğrencinin anlayabileceği açıklıkta yazarlar. Bir kaynak ne kadar değerli bilgiler içerirse içersin, bunu okuyucuya aktaramadığı sürece umulan fayda sağlanamaz.

Hukuk Ders Notları Faydalı Bir Araç Olabilir mi? Ders Notundan Hukuk Çalışmak Hangi Hallerde Faydalı Olabilir?

Kendini “Kaliteli Hukuk Ders Notlarının Adresi” olarak tanımlayan bir sitede hukuk ders kitabı güzellemesi yapılması biraz garip değil mi? Aslında değil. Hukuk ders kitaplarına vurgu yapmamızın sebebi, ders çalışırken birincil kaynağın mutlaka hukuk ders kitapları olması gerektiğindendir. Buna karşılık, hukuk fakültesinde ders çalışmanın tek yolunun ders kitabı okumak olduğunu söylemek mümkün değil. Hukuk dersleri için kaynaklar için bir yazı yazıp, hukuk ders kitaplarıyla birlikte hangi hukuk kaynaklarının faydalı olabileceğini ayrıntılı olarak açıklamaya çalışacağız

Hukuk dersleri için hukuk fakültesi öğrencilerinin ve özellikle hukuk fakültesi dışında hukuk dersi alan öğrencilerin yararlanabileceği kaynaklardan biri de şüphesiz hukuk ders notları. Hukuk ders notları hiç bir zaman hukuk ders kitaplarının yerini tutamaz, bunu tekrarlıyoruz. Bununla birlikte, hukuk ders notlarının da oldukça faydalı olabileceği ve doğru kullanıldığında öğrenci başarısına fayda sağlayabileceği gerçeğini de göz önünde bulundurmalısınız. Hukuk ders notlarının hangi hallerde faydalı olacağına bakalım. Yani aslında tek kaynak olarak düşünmezseniz, sadece ders notundan hukuk çalışmak gibi bir hata yapmazsanız, hukuk ders notları da faydalı bir kaynağa dönüşebilir.

 

1. Hukuk Ders Notları Konu Tekrarı Yapmak İçin Faydalıdır

Hukuk ders notlarından, kitaplardan çalıştığınız konuların tekrar edilmesinde yararlanabilirsiniz. Hukuk ders notları genellikle özet bilgiler içerir ve konunun derinlemesine verilmesi yerine, konu hakkında en önemli noktaları ortaya koymaya çalışır. Ders notunu hazırlayan kişinin kaliteli hazırlayacağından emin olabiliyorsanız ya da ders notunu incelediğinizde bunun faydalı bir ders notu olabileceğini az çok kestirebiliyorsanız, konuları kitaptan bitirdikten sonra tekrarınızı yapmak için iyi bir ders notundan yararlanabilirsiniz. Ders notları özellikle kendi notunu çıkar(a)mayan öğrencilerin son tekrarları yapması için çok faydalı olabilir. Ders notu çıkaramayanlar için, hukuk derslerinde not tutmak ve hukuk ders kitaplarından özet çıkarmak başlıklı bir rehber yazı da hazırlarız, faydalı olabilir.

2. Hukuk Ders Notları Farklı Kitapların İçeriği Hakkında Bilgi Sahibi Olmanızı Sağlar

Hukuk ders notları sayesinde, sınava hazırlanırken okumadığınız diğer kitapların içeriğinden haberdar olabilirsiniz. Eğer günde 3 saat çalışmayla hukuk fakültesinde yüksek ortalama yapmanızı garanti eden formülümüze göre çalışıyorsanız, her dersten bir kitap bitirerek sınavlara girmeniz çok zor değil; ancak bir kitaptan fazlası her ders için mümkün olmayabilir. Bir hukuk dersinde tek bir kitaptan anlayamadığınız ya da daha iyi özümsemek istediğiniz bir konu olduğunda, başka kaynak kitaplara hukuk kütüphanesinden ulaşmanız tavsiye edilir; ancak bu özellikle sınav dönemlerinde her zaman mümkün olmayabilir. Elinizdeki kitap dışındaki bir kaynaktan yararlanmak istediğinizde, bazen karşınıza başka bir ders kitabının kaliteli bir özetini ya da o ders kitabından yararlanılarak hazırlanmış bir ders notunu bulabilirsiniz. Böyle ders notları, elinizin altındaki hukuk ders kitabı dışındaki kaynaklardan da yararlanmanızı sağlayabilirler. Örneğin Bilgi hukuk öğrencilerinin hazırladığı anayasa hukuku kitap özeti notunda iki farklı kitabın özeti yapılmış, böyle ders notları oldukça faydalı olabiliyor.

3. Hukuk Ders Notları Esnektir, Farklı Yöntemlerle Konuyu Pekiştirmenize Yardımcı Olabilir

Hukuk ders kitapları karşınıza metin blokları olarak çıkar. Sayfalarca metin bloğu okumak okuyucuyu yorabilir. Biz de burada o yüzden ara sıra görsel koyuyoruz ki bir yere gitmeyin. Hukuk ders notları ise ders notunu üretenin üretkenliğine, hayal gücüne bağlıdır. Ders notunu ortaya koyan zihin, size bir konuyu hiç bir kitabın anlatamayacağı gibi anlatabilir. Bir kitaptan farksız, sadece yazıların olduğu ders notları veya özetler yerine, bu şekilde şemalarla veya farklı araçlarla zenginleştirilmiş ders notları gördüğünüzde mutlaka değerlendirin.

Bu konuda mutlaka değinmemiz gereken kaynak, Burak Seyman tarafından hazırlanan “Hukuk Zihin Haritaları”. Her ne kadar henüz güncellenmemiş olsalar da, tüm dersler için tek tek incelemeye ve çok değişiklik olmayan derslerde yararlanmaya bakmalısınız. Burak Seyman’ın hukuk zihin haritalarını hukukharitalari.com adresinde bulabilirsiniz. Aşağıya bir hukuk zihin haritası örneğini koyuyoruz.

 

4. Bazı Hukuk Ders Notları, İstisnaen de Olsa, Bir Kitap Kadar Kaliteli Olabilir

Hemen heyecanlanmayın, bu durum gerçekten çok istisna. Zaten aynı zamanda hileli bir başlık açtık, ilginizi çeksin diye. Burada bahsettiğimiz “bazı” ders notları da zaten hocalar tarafından hazırlanmış oluyor. Bazen hocalarımız, ders kitabı yerine kendi hazırladıkları ders notlarını paylaşmak ya da derste anlattıklarının yazıya dökülmesi suretiyle kaliteli bir hukuk çalışma kaynağını bize sunabiliyorlar.

Bu durumun en bariz örneği, idare hukuku sınavına girecek olan herkesin mutlaka okuması gereken Aydın Gülan hocanın dersinde tutulan idare hukuku ses kaydı notu. İÜHF hocası Aydın Gülan hoca sadece idare hukuku değil, hukuk nosyonuna ve pek çok başka konuya ilişkin de önemli dersler veriyor. Bunun gibi notlar bulduğunuzda kaçırmayın!

Sonuç Olarak: Ders Notları Hukuk Kitaplarının Yerini Tutar mı? Sadece Ders Notundan Hukuk Çalışmak Doğru Bir Tercih mi?

 

Hayır tutmaz; çünkü:

  1. Hukuk ders kitapları sistematiktir.
  2. Hukuk ders kitapları akademisyenlerin birikimlerini yansıtır.
  3. Hukuk ders kitapları kapsamlıdır.
  4. Hukuk ders kitapları pedagojiktir.

Tüm bunlar, sizin iyi bir hukukçu olabilmeniz ve hukuk nosyonu geliştirebilmeniz için oldukça önemlidir.

Peki hukuk ders notları tamamen yararsız mıdır?

Hayır, hukuk ders notlarının yarar olduğu durumlar da olabilir:

  1. Hukuk ders notları konu tekrarı yapmada faydalıdır.
  2. Hukuk ders notları birden fazla kaynaktan beslenmenizi sağlayabilir.
  3. Hukuk ders notları ders kitaplarının yoruculuğundan sizi kurtararak görsel ve öğretici olarak hazırlanmış olabilir.
  4. Hukuk ders notlarının bazıları, dersin hocası tarafından hazırlanmış veya onun dersinin ses kaydına alınması suretiyle oluşturulmuş olabilir.

Bu hallerde, ders notunu, çalıştığınız bir hukuk ders kitabına destek olmak ve pekiştirmek amacıyla kullanabilirsiniz

Tabi hukuk ders notlarını da öyle her yerden almayacaksınız. İyi bir ders notu nasıl anlaşılırı başka bir yazıda anlattık; ama uzun uzun anlatmaya gerek yok, görüyorsunuz: kaliteli hukuk ders notu arıyorsanız tek adres Hukuk Sebili. Ama siz yine de iyi ders notunu nasıl ayırt edebileceğinizi öğrenmek için ilgili yazıyı okuyabilirsiniz.

Bizi terketmeden, saygıdeğer ve pek muhterem okurumuz, sosyal medya hesaplarımızı takip edip destek olmamak için elinizde bir gerekçe olmadığına inanıyor, sizleri Hukuk Sebili twitter ve Hukuk Sebili instagram hesaplarımızı takip etmeye çağırıyoruz. Soru, görüş, öneri ve sosyal medya hesaplarımızı takip etmeme gerekçenizi aşağıda yorumlara yazabilirsiniz. (Not: Gerekçesiz cevaplar geçersiz sayılacaktır.)

Diğer Makaleler

Leave a Reply

Gerekli alanlar işaretlendi *