"verba volant, scripta manent"

 

Hukuk Sebili Blog

Hukuk Fakültesinde Not Ortalaması Önemli mi? Eleştirel Bir Yazı! 

Hukuk fakültesinde not ortalaması önemli mi konulu bu yazımızda, aşağıdaki sorulara cevap arıyoruz?

  • Hukuk fakültesinde not ortalaması önemli mi?
  • Hukuk fakültesinde not ortalaması bir başarı kriteri midir?
  • Hukuk mezunlarının başarısının not ortalamasına göre değerlendirilmesinin sebebi nedir?
  • Hukuk fakültesinde not ortalaması dışında neler başarı kriteri olabilir?

 


Hukuk Fakültesinde Not Ortalaması Önemli mi?

Eleştirel bir yazı olacağı yazının başlığından belli sanıyoruz. Yine de hukuk fakültesinde not ortalaması hiç önemli değildir, boşverin demek de kesinlikle doğru değil. Hukuk Sebili’nde hukuk not ortalamanızın önemine bir çok yazıda değinilmiştir. Hukuk fakültesi not ortalaması, hukuk öğrencisi veya mezunu olarak yapmak istediklerinize göre sizin için en önemli şeylerden biri de olabilir. Bu tamamen önceliklerle alakalı bir şey. Eğer not ortalamasını başvuru kriteri olarak kabul eden bir başvuru yapacaksanız evet, hukuk fakültesinde not ortalaması önemli.

Hukuk fakültesi öğrencisinin birincil amacı, iyi bir hukukçu olabilmek için alabileceği en iyi eğitimi almaktır. Hukuk öğrencisi bundan başka hiç bir hedefi birinci sıraya koymamalıdır. Örneğin hukukta 4.0 ortalama yapmak gerçek bir hedef olamaz, bu sadece bir araç olabilir. Düzenli spor yapmanın amacı sağlıklı bir vücuda sahip olmaktır, spor yapmış olmak bir hedef olamaz. Hukukta not ortalaması da, ancak başka şeylere kapı araladığı sürece önemlidir. Eğer hukuk fakültesi ortalamanız sizin daha iyi imkanlardan yararlanmanızı sağlayacaksa, evet hukuk fakültesinde not ortalaması önemli.

Bir hukuk öğrencisi, not ortalamasının kendisini tanımlamasına izin vermemelidir; ancak hedefleri arasında not ortalamasının yüksek olmasını gerektiren şeyler varsa gerçekçi olmalı ve not ortalamasını yüksek tutmak için çalışmalıdır. Örneğin hukukta erasmus yapmak isteyen öğrencinin hukuk 1. sınıf sonunda tutturması gereken belli bir hukuk not ortalaması vardır. Burs başvurusunda bulunacaklar, TÜBİTAK projelerinde yer almak isteyenler, yurtdışında lisansüstü eğitim almak isteyenler gibi bir çok hukuk fakültesi öğrencisi, bu hedeflerine ulaşmak için hukuk fakültesi not ortalamasını yüksek tutmak zorundadır. Burs almak, yurtdışına gitmek, akademisyen olmak istiyorsanız evet, hukuk fakültesinde not ortalaması önemli.

Hukukta not ortalaması, bir motivasyon kaynağı olarak kullanıldığında öğrenci başarısını arttırabilir. Sadece “hukukta yüksek not ortalaması yapmalıyım” diyerek hareket etmek yerine, bir hedef koyup “Almanya’da hukuk yüksek lisansı yapmak istiyorum, burs veren kurumlar en az 3.0 ortalama istiyor, dolayısıyla ben bunu yapmalıyım” şeklinde düşünerek kendinizi perçinleyebilirsiniz.

Hukuk fakültesinde not ortalaması için çalışmak, ders takibini, düzenli çalışmayı, konu tekrarını ve hatta grup olarak tartışmalar yapmayı gerektirir. Bunların hepsi hukuk öğrencisinin yapması, deneyimlemesi gereken şeylerdir. Halbuki bir motivasyon olmadan ders takibi, düzenli çalışma yapmak oldukça zordur. Not ortalamanızı yüksek tutacak bir motivasyon, aynı zamanda derse girme, düzenli tekrar yapma, hukuki meseleleri tartışma motivasyonunu da size sağlayacaktır.

Hukuk Fakültesinde Not Ortalaması Bir Başarı Kriteri midir?

Hukuk fakültesinde not ortalaması, bir başarı kriteridir; ancak bu çok yanlış bir yaklaşımdır. Hukukta not ortalaması bir başarı kriteri olmamalıdır. Hukuk fakültesinde not ortalaması önemli; ancak bir başarı kriteri olarak aranması çok yanlış.

Çünkü;

  • Hukuk not ortalamasına bakarak öğrenci değerlendirmesi yapmak sağlıklı bir sonuç vermez. Öğrencinin o ortalamayı nasıl yaptığını tespit etmek imkansızdır. Hiç olmayan bir şey ama belki kopya çekmiştir!
  • Hukuk fakültelerinin tamamında aynı seviyede eğitim verilmiyor, bazı fakülteler öğrencilerinden çok daha fazlasını bekleyebiliyor. Dolayısıyla iyi fakültelerden iyi eğitim alanlar düşük not ortalamasına sahip olabiliyor. Not ortalamasını bir başarı kriteri olarak almak, iyi eğitim alan öğrenci yerine kalitesiz eğitim alan öğrenciyi tercih etmek anlamına gelebilir.
  • Sadece hukuk not ortalamasına bakılarak bir hukuk öğrencisinin ya da mezununun hukuki yeterliliği ölçülemez. Hatta bir hukuk mezununun not ortalaması, onun hukuki yeterliliğine ilişkin en ufak bir ipucu bile vermez. Hukukta yüksek not ortalaması yapmak, en azından kaliteli okullarda, belli bir disiplini gerektirdiği için, belki hukukta yüksek not ortalaması yapmak çalışkan ve azimli olmaya delalet edebilir. Ama asla başarıyı göstermez.
  • Hukukçuların teorik bilgiler dışında ihtiyaç duydukları becerileri ölçecek bir eğitim sistemimiz yok. Çoğu hukuk fakültesinde öğrenciler tek bir dilekçe yazmadan mezun oluyorlar! Bunun dışında kendini ifade etme, muhakeme yeteneği gibi becerileri ölçen hukuk fakültelerinin sayısı da çok fazla değil. Ortalaması yüksek olan herkes tam anlamıyla hukukçu olsaydı, yüksek ortalamalı hakimlerin verdiği garabet kararlar, yüksek ortalamalı avukatların para için yaptığı düzenbazlıklar, yüksek ortalamalı akademisyenlerin yazdığı paçavra niteliğinde tezler hiç olmazdı!
  • Not ortalamasının bir kriter olması, hiç adil olmayan sonuçlara sebebiyet veriyor. Bir insanın muhtemelen 18-22 yaşları arasında yaptığı bir işin sonucu, bütün hayatı boyunca onu takip ediyor. Düşünsenize, ilkokulda yaptığınız bir hata dolayısıyla o zaman size “artık hiç bir zaman hukuk okuyamayacaksın” denseydi, ne hissederdiniz? Not ortalaması da işte böyle bir şey, bir kere yapıyorsunuz ve o sizi ömür boyu takip ediyor. Şanslıysanız, yüksek not ortalaması ömür boyu size çeşitli kapılar açacak. Yoksa bazı kapıları açmanız imkansız!

Hukukta not ortalaması bir başarı kriteri değildir, olmamalıdır. Hukukta not ortalaması hukuk fakültesi öğrencisi için bir araç, bir motivasyon kaynağı olarak kullanılabilir. Hukuk fakültesinde not ortalamasını yüksek tutmak çok önemlidir, bunun aksini söylemiyoruz; ancak not ortalamasını tek hedef yapmak, yüksek ortalama dışında başka bir şeyle ilgilenmemek, hukuk fakültesi öğrencisinin yapabileceği en büyük hatadır!

Hukuk Mezunlarının Başarısının Not Ortalamasına Göre Değerlendirilmesinin Sebebi Nedir?

Hukukta not ortalaması bir başarı kriteri olamaz dedik. Şimdi tam tersini söyleyelim: hukukta not ortalaması bir başarı kriteridir! Çünkü hayatta her zaman her şey istediğimiz gibi olmuyor…

Biz ne kadar karşı çıkarsak çıkalım, hukuk not ortalamasının ülkemizde bir başarı kriteri olarak kabul edildiği bir gerçek. Yüksek lisana başvururken not ortalaması, akademik kadroya başvururken not ortalaması, staja başlarken “mesai kavramı olmayan, not ortalaması yüksek ve X, Y, Z üniversitelerinden mezun olmuş meslektaşlar aranmaktadır” türü ilanlarda not ortalaması, bursa başvururken not ortalaması, erasmusa gidecekken not ortalaması, kız istemeye giderken not ortalaması… (yani eğer kızın babası hukukçuysa ya da kız tarafında hukukçu varsa, not ortalamasının sorulmaması ihtimali çok düşük geliyor!)

Ne kadar hukuk not ortalaması başarı kriteri olmamalı desek de, buz gibi, bal gibi bir başarı kriteri. Bir çok yerde sizin iyi bir hukukçu olup olmadığınıza lisans not ortalamasına göre karar veriyorlar, bu çok acı bir durum! Bu durumu eleştirmek boynumuzun borcu; ancak sadece eleştirmek olmaz, bunun sebeplerini anlamak ve bu sebepleri değiştirmeye çalışmak zorundayız.

Hukuk mezunlarının başarısının not ortalamasına göre belirlenmesinin, hukuk not ortalaması düşük olanın hukukçudan sayılmamasının bir çok sebebi var ve bunların büyük çoğunluğu eğitim sistemimizden kaynaklanıyor.

  • Hukuk fakültelerine girene kadar girilen sınavların tek çıktısı yapılan puan. Puana göre bir liseye ve yine puana göre bir hukuk fakültesine yerleşiyoruz. Bu bizim eğitim sistemimizin bildiği tek ölçme metodu. Girdiğin sınavda yüksek aldıysan başarılısın, düşük aldıysan başarısızsın!
  • Hukuk fakülteleri çok kalabalık, tek tek öğrencilerin yeteneklerini ortaya çıkarabilecek bir eğitim verilmesi mümkün değil. Bunun yerine, en azından objektif olmak adına, puana göre yapılan değerlendirme tercih ediliyor.
  • Hukuk fakültelerinin kalabalık olması sadece eğitim şeklini değil, sınav şeklini de etkiliyor. Öğrencinin kavrama ve yorumlama yeteneklerini ölçebilecek örneğin sözlü yeterlik sınavları yapmak mümkün olmuyor. Bunun yerine yazılı sınavlar ve hatta son zamanlarda iyice yaygınlaşan test yöntemiyle sınav yapılıyor.
  • Hukuk fakülteleri kalabalıksa, hukuk mezunlarının sayısı da çok olur. Bu kadar hukuk mezununun nasıl bir eğitim aldığını, hukukçu yeterliliklerinden hangilerine sahip olduğunu ölçmek zor. Dolayısıyla işi alımlar, kadro başvuruları, burs başvuruları gibi alanlarda da ilk ve bazen tek bakılan şey hukuk not ortalaması oluyor.
  • Ömrünü sınavlara adamış bir milet olarak, sınav sonuçları bizim için en kutsal şeylerden biri; çünkü başarı kriteri olarak sadece bunu görmüşüz, bununla büyümüşüz. Bu durum, iş hayatına da yansıyor. Aslında ortalamanın hiç önemli olmaması gereken avukatlık mesleğinde staja başlarken size ilk sorulan şeylerden biri not ortalaması olabiliyor. Bunun bir kriter olduğu açıkça söylenmese de, herkes hukuk not ortalaması yüksek olanın şansının daha fazla olduğunu biliyor!

Görüldüğü üzere, hukukta not ortalaması bir kriter olarak kabul ediliyor, bu bir gerçek ve bunun altında tarihsel, sosyolojik, pedagojik bir çok neden yatıyor. Bu nedenleri bilmeli ve not ortalamasının, sınav puanlarının, sadece hukuk fakültesindeki değil, tüm fakültelerdeki hükümranlığını sona erdirmek için çabalamalıyız.

Hukuk Fakültesinde Not Ortalaması Dışında Neler Başarı Kriteri Olabilir?

Madem hukuk fakültesinde not ortlamasının önemsiz olduğunu düşünüyoruz, daha doğrusu bir kriter olmaması gerektiğini düşünüyoruz, not ortalaması yerine ne konmasını teklif edebiliriz? Bir şeyi eleştirip yıkmak kolay, zor olan onun yerine bir alternatif geliştirebilmek. Bizim not ortalaması yerine sunduğumuz alternatifimiz ne?

Aslında not ortalaması dışında ne olursa olsun daha iyi bir alternatif olur gibi geliyor! Bir hukuk öğrencisinin 2. sınıfta yüksek notla verdiği ceza hukuku dersi, onun ceza hukuk bilgisinin, daha da önemlisi ceza hukukuna ilişkin muhakeme yetisinin gelişmiş olduğunu nasıl gösterebilir? Hukuk tarihini AA ile veren herkesin, hukuk tarihimizdeki müesseseleri anlamlandırabilecek, bunları günümüz hukukuyla karşılaştırmalı olarak okuyabilecek kapasitede olduğunu gerçekten söyleyebilir miyiz?

Bu sorulara olumsuz cevap vermemiz gerekiyor. Sınav ve eğitim sistemlerimiz, öğrencileri sistemin “buglarını” bulmaya itiyor. Öğrenci biraz kurnazsa, kazandığı fakültenin işleyişini sadece bir dönemde anlıyor, hocalar hangi notçudaki notlara göre sınav yapıyor, hangi sınavlar geçen senelerin tekrarı gibi oluyor, hangi sınavlarda sadece pratik çözülse yetiyor sorularının cevabını hemen buluyor. Sınav ve eğitim sistemlerindeki açıklar sayesinde not ortalaması yüksek olan birinin başarılı olduğundan gerçekten söz edebilir miyiz?

Kopya meselesi de hiç küçümsenecek bir mesele değil. Özellikle 2020’deki pandemi dolayısıyla uzaktan eğitime geçilmesiyle, hukuk öğrencileri tüm ahlaki değerlerini bir kenara bırakarak tüm enerjilerini kopya çekmeye sarfetmiş durumdalar. Bir şekilde hocaların, avukatların numaralarına erişip, para karşılığı online sınavlara girilmesini teklif ediyorlar. Bunu kabul eden ahlaksızların sayısı hiç az değil! Şimdi bunların not ortalamaları yüksek olacak ve biz bunları başarılı hukukçu olarak kabul edeceğiz öyle mi?!

İlli bir şey söylemek gerekirse, hukuk öğrencisinin başarılı olup olmadığını:

  • Muhakeme yeteneği,
  • Hukuki kavramlara olan hakimiyeti,
  • Hukuk nosyonunun gelişip gelişmediği,
  • Hukuki sorunları tespit becerisi,
  • Hukuki problemleri çözme becerisi

gibi şeylere bakarak ölçebiliriz. Bunlara nasıl bakacağımızı da başkaları düşünsün, her şeyi biz mi çözelim!

Sonuç: Hukuk Not Ortalaması Olabilecek En Kötü Başarı Kriteridir!

Hukuk not ortalamasına göre hukukçu değerlendirme alışkanlığımızı bir an önce sona erdirmeliyiz. Not ortalaması dışında ne kriter belirlenirse belirlensin, not ortalamasından daha yerinde olacağı kesin. Hukuk not ortalamasının öğrenciyi ömür boyu takip etmesi, bir çok imkana başvurmasının sadece not ortalaması düşük diye engellenmesi, işe alımlarda not ortalamasına bakılması, eğitim ve hukuk sistemimizin büyük bir garabetidir! Hukuk fakültesi öğrencilerini bir an önce bu tahakkümden kurtarmak gerekmektedir.


Pasif-agresif sonlu bir yazı oldu, biz de içimizi dökmüş olduk. Demek ki bizim de ortalamamız düşük, buradan bu anlaşılıyor! Tüm ortalaması düşükler birleşip sosyal medya hesaplarımızı takip ederse, 48 saat için YÖK düşecek ve hepimizin not ortalamalarına +1.0 puan eklenecek. Kesin bilgi yayalım! Hukuk Sebili Twitter ve Hukuk Sebili instagram için tıklamanız yeterli. Hadi şimdi gidin biraz ortalama kasın.

 

Diğer Makaleler

Leave a Reply

Gerekli alanlar işaretlendi *