Hukuk fakültesi öğrenciliğiniz başlamadan önce gözünüze gözünüze sokulacak olan, hukuk öğrenciliğini sırasında da her an yüzleşeceğiniz bir soğuk gerçek var: hukuk fakültesi zor bir bölüm. Gerçekten zor. Hukuk fakültesini hakkıyla, tüm dersleri özümseyip, bir de iyi ortalama yaparak bitirmek her yiğidin harcı değil. Ancak yapanlar var, demek ki yapılabiliyor. Biz de bugün hukuk fakültesinde yüksek ortalama yapmanın öneminden söz edeceğiz. Ele alacağımız temel mesele aslında şu: Hukuk Fakültesinde Yüksek Ortalama Yapmak Önemli mi? Hukuk Fakültesini Yüksek Ortalama ile Bitirmek Ne Anlama Gelir?

Bugünkü yazıda, hukuk fakültesini yüksek ortalamayla bitirmenin önemli olup olmadığı tek meselemiz. Bu bağlamda bugün:

  • Okul ortalaması, diğer adıyla Ağırlıklı Genel Not Ortalaması (AGNO) nedir? Ağırlıklı Not Ortalaması (ANO)’dan farkı nedir?
  • Hukuk fakültesini yüksek ortalamayla bitirmek ne anlama gelir? Hukuk fakültesinde 4 üzerinden veya 100 üzerinden kaç almak “yüksek ortalama” sayılabilir?

sorularının cevaplarını arayacağız. 


1. Okul ortalaması, diğer adıyla Ağırlıklı Genel Not Ortalaması (AGNO) nedir? Ağırlıklı Not Ortalaması (ANO)’dan farkı nedir?

Hukuk fakültesi öğrencilerinin büyük kısmının, yüksek ortalama ile fakülteyi bitirmeye gelene kadar, çok daha büyük dertleri var, biliyoruz! Ancak bunun da konuşulması gerekiyor.

Hukuk fakültesini yüksek ortalama ile bitirmek, hukuk derslerinin zorluğu ve bir çoğumuzun fakülteyi bile zar zor bitireceğini düşünmesi karşısında, hukuk öğrencilerinin daha fakültenin başında yüksek ortalamayı düşünerek planlama yapmaları gerçekten kolay değil. Zaten bunu yapabilenlerin de sayısı az. Hukuk fakültesinde yüksek ortalama yapmak hukuk 1.sınıftan planlama yapmayı gerektiriyor, zira 4 yıl boyunca belli bir başarıyı tutturmadığınız sürece hukuk fakültesi bittiğinde yüksek ortalama elde etmeniz mümkün değil.

Ortalama hesaplanırken, bazı üniversitelerde ufak farklılıklar olsa bile, karşımıza çıkan en önemli iki kavram Ağırlıklı Not Ortalaması ANO ve Ağırlıklı Genel Not Ortalaması AGNO’dur. Bizim hukuk fakültesini bitirdiğimizde ortalamamızı belirleyecek olan değer GANO. GANO, 4 sene boyunca dönemlik veya senelik olarak hesaplanan ANO’nunuzun ortalamasından ibaret aslında. Yani siz 4 sene 8 dönemi boyunca dönem sonu ortalamanızı gösteren ANO’yu 3.56 yaparsanız (her dönem aynı ortalamayı almak matematiksel olarak mümkün olmayabilir; ancak teşbihte hata olmaz!), hukuk fakültesi bittiğinde AGNO’nuz da 3.56 olacak demektir. 3.56’yı kim kaybetmiş de biz bulalım dediğinizi duyar gibiyiz 😂

ANO ile AGNO’nun ayrı ayrı hesaplanmasının bir gerekçesi var. Siz hukuk fakültesinde tüm dersleri bir dönemde alıp mezun olmuyorsunuz. Hukuk fakültesi (en az) 4 seneye yayılmış bir serüven. Okul ortalamasına sadece hukuk fakültesini bitirdiğinizde değil, hukuk fakültesinde okuyorken de ihtiyaç duyacaksınız. Örneğin yatay geçişle başka bir üniversiteye geçmek istiyorsanız, bunun yollarından biri bulunduğunuz zamana kadarki AGNO’nuz ile başvuru yapmak. Fakültelerin veya yardım kuruluşlarının bir çoğunun verdiği burslarda (çok da isabetli olmayarak) çoğu zaman öncelikle not ortalamasına bakıyor. Hukuk fakültesinde okuduğunuz sırada herhangi bir burstan yararlanmak istediğinizde, size ait bir AGNO’nuzun olması gerekecek. Dolayısıyla ANO ve AGNO hesaplamalarının yapılması, sadece hukuk fakültesinden mezun olduğunuzda değil, her dönem sonunda yeni bir not ortalamanızın oluşması boşuna değil. Eğer bursa başvuracaksanız; ancak nereden başlayacağınızı bilmiyorsanız, hukuk fakültesi burslarına ve hukuk bursu almak için neler yapılması gerektiğine ilişkin bir yazı da yakında sizlerle olacak!

İstanbul Üniversitesi İletişim Fakültesi sitesinde bu kavramlar şöyle açıklanmış:

“Ağırlıklı Not Ortalaması(ANO) ve Ağırlıklı Genel Not Ortalaması (AGNO) kavramları, öğrencinin bir üst yarıyıldan ders alıp alamayacağının, DC ve DD aldığı derslerden geçip geçemeyeceğinin, öğrencinin kayıtlı olduğu programdan mezun olup olamayacağının ve mezun olursa mezuniyet derecesinin ne olacağının belirlenmesinde kullanılır.”

“Ağırlıklı Not Ortalaması(ANO), bir öğrencinin belirli bir yarıyıl içinde aldığı derslerin ağırlıklı ortalamasıdır. ANO hesabı, her öğrenci ve her yarıyıl için ayrı ayrı yapılır.”

“AGNO hesabında ise, ilk yarıyıldan itibaren bir öğrencinin aldığı tüm derslerin başarı notu, bu derslere ait kredi saatleri ile ayrı ayrı çarpılır; elde edilen çarpımlar toplanır ve tüm derslerin kredi saatleri toplamına bölünür” (Kaynak)

Hukuk Fakültesini Yüksek Ortalama ile Bitirmek

 

Bir örnek verelim. Hukuk fakültesinin ilk döneminde çok çalıştınız ve ortalamanızı 4.0 getirdiniz. İkinci dönemde ise biraz haylazlık yaptınız ve ikinci dönem derslerindeki 3.0’a düştü. İlk dönem sınavları sonunda ortaya çıkan 4.0 ilk dönemin ANO’su, aynı şekilde ikinci dönem sınavları sonucu ortaya çıkan ANO ise 3.0 olarak transkriptinize yansıdı. AGNO ise, bu iki dönem notunun ortalaması olarak hesaplanacak ve AGNO’nuz 3.5 olacak. Bu işlem, her dönem sonunda tekrar edecek. Yani 3.5 olan AGNO’nuz, 3.yarıyıl gelen ANO ile tekrar hesaplanacak, 4. yarıyıl gelen ANO ile yeniden hesaplanacak ve böyle böyle 8.yarıyıla kadar her zaman AGNO’nuz olacak. Tüm dersleri verdiğinizde, yani mezun olmaya hak kazandığınızda oluşan son AGNO ise sizinle ömür boyu gelecek, transkriptinizde ve diplomanızda, hatta e-devletten alacağınız mezuniyet belgenizde bile bu son not ortalamanız gözükecek. Söylediklerimizi ciddiye alsanız iyi edersiniz! 😉

Teknik kısmını biraz uzun tutmuş olduk; ancak öğrencilerin ANO ve AGNO hesaplaması konusunda kafası karışabiliyor. Dolayısıyla bu açıklamalar herkese faydalı olacaktır.

Unutmadan, ANO ve AGNO sisteminin bazı hukuk fakültelerinde istisnaları olduğunu belirtelim. Siz okuduğunuz okulun not yönetmeliğine bakarak ANO ve AGNO’ya ilişkin farklı bir uygulama olup olmadığını mutlaka kontrol edin! Ayrıca şunu da belirtelim ki, hukuk fakültesi ortalamanıza göre şu kadar başarılısınız diyen formülü üniversitelerin yönergelerinde bulamazsınız. Yani hukuk fakültesinde yüksek ortalama yapmak önemli mi sorusunun cevabı buralarda yok. Bunlar hukuk fakültesinde not ortalaması konusunda teknik hususları ortaya koymak için var. Hukuk fakültesinde yüksek ortalama yapmak meselesini çözecek olan ise Hukuk Sebili! 😎

 

2. Hukuk fakültesini yüksek ortalamayla bitirmek ne anlama gelir? Hukuk fakültesinde 4 üzerinden veya 100 üzerinden kaç almak “yüksek ortalama” sayılabilir?

ANO’nun ve AGNO’nun ne olduğunu öğrendik. Eğer uzun uzun bir şeyler okumak istemiyorsanız size şu taktiği verebiliriz:

Taktik maktik yok, her dönem sonu yüksek ANO al AGNO’yu dert etme!

Hukuk Fakültesini Yüksek Ortalama ile Bitirmek

Aslında mesele bu kadar basit. Her dönem derslerinizde veya yıllık sistemse her sene derslerinizde yüksek ortalama alırsanız, mezuniyette diplomanızda o kadar yüksek not ortalaması gözükür.

Peki bir hukuk fakültesi öğrencisinin “hukuk fakültesini yüksek ortalama ile bitirdim” diyebilmesi için ortalamasının kaç olması gerekir? Bu soruya genel geçer bir cevap vermek mümkün değil, zira herkesin “başarı” tanımı farklı. Bir öğrenci (mesela yazıyı yazan admin), ortalaması düşük olsa bile, bir hukuk nosyonu geliştirmiş olmayı, ilgisini çeken derslerdeki temel bilgileri özümsemiş olmayı, diğer derslere ilişkin de fikir yürütebilecek kadar muhakeme yeteneğine sahip olmayı başarı sayabilir (admin mezun olduğunda bu söylenenlerin hiçbirine sahip değildi).

Hukuk fakültesini yüksek ortalamayla bitirmenin ne anlama geldiğine ilişkin genel geçer bir şey söylenemese de, mevzuatta ve pratikte ortaya çıkmış bir takım ortalama değerlerinin olduğunu da kabul etmek ve gerçekçi olmak gerekir.

 

A. Hukuk Fakültesi Mezuniyet Not Ortalaması

Hukuk fakültesinde başarının ne olduğunu tanımlamak zor olsa da, kavramın mefhum-u muhalifinden yola çıkarak bir şeyler söylenebilir. Eğer hukuk fakültesini bitir(e)mediyseniz, hukuk fakültesini bitirmek konusunda başarısız olmuşsunuz demektir! Dolayısıyla ilk odaklanmamız gereken, hukuk fakültesi mezuniyet not ortalaması.

Hukuk fakültesi mezuniyet not ortalaması, ulusal çapta belirlenmiş bir şey değil. Her fakülte. YÖK’ün genel esasları çerçevesinde, mezuniyet not ortalamasını kendi belirleyebiliyor. Örneğin Anadolu Üniversitesi Hukuk Fakültesi, mezuniyet not ortalamasının, yani tüm dersleri verdikten sonra oluşacak GANO’nun 4 üzerinden 2 olması gerektiğini belirlemiştir. İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Lisans Öğretim ve Sınav Yönetmeliği’nde ise bu not, 4 üzerinden 1.8 olarak belirlenmiştir:

Bu iki notu, yani 2/4 ve 1.8/4’ü aklınızda tutabilirsiniz; çünkü hukuk fakültelerinin büyük çoğunluğu, not ortalaması olarak 2 isterken, İÜHF gibi bazı istisna fakülteler, derslerin daha zor olduğunu varsayarak, daha düşük bir not ortalamasıyla mezun olmayı kabul etmektedir.

Hukuk fakültesini bitirmek suretiyle “başarılı” olmak isteyenlerin, en azından belirlenen mezuniyet notunu tutturmaları gerekiyor. Bu ortalamanın altında kalanların mezun olması ve hukuk diploması alması mümkün değil. Dolayısıyla bunlar için hukuk fakültesini yüksek ortalama ile bitirmek gibi uzun bir sorun, hukuk fakültesini bitirmek şeklinde kısa bir sorun var 😅 Bunu tutturduktan sonra, arkasına bakmadan uzaklaşabilir ve fakültenin kapısından bir daha girmeyebilirler!

 

B. Hukuk Fakültesi Bursları İçin Not Ortalaması

 hukuk fakültesinde yüksek ortalama

Hukuk fakültesini bitirmeyi başarı olarak kabul etmeyenler, öğrencilikleri süresince bazı ek imkanlardan yararlanmak isteyenler, yukarıda verdiğimiz 1.8 veya 2.0 gibi ortalamalarla maalesef yetinemeyecekler. Bu öğrencilerin hedefledikleri maddi bursa veya eğitim ücreti bursuna göre yüksek, hatta çok yüksek ortalamalar yapmaları gerekecektir. Hukuk fakültesinde yüksek ortalama yapmanın hayatınıza etki edeceği ilk şey işte bu burslar olabilir.

Hukuk fakültesinde burs denince kabaca 2 tür burs akla gelir: maddi destek bursu ve eğitim ücreti bursu. Bunlar dışında bazı üniversitelerin başarılı öğrencilere sunduğu yemek bursu ve konaklama bursu gibi burslar da bulunmaktadır.

Hukuk fakültesi maddi destek bursları için genel bir not ortalamasının varlığından söz etmek mümkün değil. Zaten bu bursları sadece hukuk fakülteleri değil, hatta hukuk fakültelerinden de fazla olmak üzere, özel kuruluşlar, özellikle vakıflar veriyor. Üniversiteler ve diğer burs veren kuruluşlar da başarı kriterlerini farklı belirleyebiliyorlar. Örneğin Türk Petrol Vakfı, 2019-2020 yılı bursları için diğer şartlarla birlikte, “Not ortalaması 2.80/4.00 ya da 70/100 üzeri olmak.” şartını koymuştur. Buradaki 2.8 ortalama, muhtemelen 100’lük not hesaplamasında 70 notunun karşılığı olduğu için belirlenmiş; ancak dediğimiz gibi özel kuruluşlar ve üniversiteler, eşitlik ilkesine aykırı olmayacak şekilde, burs şartı belirlemekte serbestler.

Hukuk fakültesi burslarının diğer bir türü ise eğitim ücreti bursu. Bu özellikle vakıf üniversiteleri için söz konusu olsa da, örneğin İstanbul Hukuk’ta olduğu gibi %10’luk dilime girmeyi başaran ikinci öğretim öğrencilerinin ikinci öğretim harcından muaf olması gibi imkanlar da olabiliyor. Özellikle vakıf hukuk fakülteleri, belli bir not ortalaması tutturan öğrencilere %25, %50, %75 oranında eğitim ücreti bursu verebilmektedir. Örneğin Üsküdar Üniversitesi yatay geçişle gelecek öğrencilere “Öğrencinin okulundaki ağırlıklı genel not ortalamasının 3,50-4,00 arasına olması durumunda belirlenmiş olan destek bursuna ilave 3.50-3.74 % 10, 3.75-4.00 %20 oranında burs desteği” sağlamaktadır. Burada da karşımıza 3.5, 3.75 gibi ortalamalar çıkmış oldu, bunlar tamamen üniversitenin inisiyatifiyle belirlenmiş ortalamalar.

Gördüğünüz gibi, her ne kadar burs almak için genel geçer bir not ortalamasından söz etmek mümkün olmasa da, maddi destek bursları için en azından 2.8, vakıf üniversitelerinde eğitim ücreti bursu almak için ise 3.5 ve üzeri bir not ortalamasının gerekli olduğunu söyleyebiliriz. Hukuk fakültesini yüksek ortalama ile bitirmek için dertlenmeden önce, eğer hukuk burslarından yararlanmak istiyorsanız, fakülte devam ederken hukuk fakültesinde yüksek ortalama yapmak konusuna odaklanmanız gerekiyor 😉

 

C. Hukukta Yüksek Lisans ve Doktora Yapmak İçin Not Ortalaması

Gelelim hukuk fakültesinde yüksek ortalama yapmanın belki de en önemli olduğu yere. Tabi bu sübjektif bir değerlendirme, maddi durumu iyi olmayan bir öğrenci için burs imkanı açısından not ortalaması çok daha önemli olabilir ve buna itiraz edemeyiz. Uzun vadede düşünüldüğünde ise, hukuk mesleğinde sizi en ileri götürecek olan şey, azminiz ve dirayetiniz varsa, hukukta lisansüstü çalışma yapmaktır. İster hukuk yüksek lisans programları isterse yüksek lisanstan sonra hukuk doktora programları olsun, hukuk eğitimini taçlandıracak bir süreç lisansüstü eğitim. Bu hususta daha ayrıntılı değerlendirme için hukukta lisansüstü eğitim, hukuk yüksek lisansı ve hukuk doktora eğitimlerine ilişkin değerlendirme yazılarımız hazırlanıyor.

Hukuk fakültesi not ortalamanız, özellikle lisansüstü çalışmalar yaparken önemli bir kriter. Bazı okullar yüksek lisansa girişte alt sınır belirleyebiliyorlar; ancak büyük çoğunluğu bir alt sınır belirlemek yerine, not ortalamanızı yüksek lisansa girişte puanınızı belirleyen kriterlerden biri olarak değerlendiriyor. Yüksek lisansa ve doktoraya girişte etken olan 3 puan var: ALES, yabancı dil puanı ve okul ortalaması. Okul ortalaması bunlardan genellikle en düşük ağırlıklı olanı oluyor, dolayısıyla hukukta lisansüstü çalışma yapmak isteyenlerin ALES ve YDS/YÖKDİL puanlarına da önem vermeleri gerekiyor. Hukukçular için ALES sınavına ilişkin bilgiler ve yine hukukçular için YDS/YÖKDİL rehberi yazılarımızda bu konulara ilişkin ayrıntılı bilgiler bulabilirsiniz.

 hukuk fakültesinde yüksek ortalama

 

İlk iki paragraftan anladığımız kadarıyla hukukta yüksek lisans veya doktora yapmak için kesin olarak belirlenmiş bir not almanız gerekmiyor. Peki pratikte durum ne, hukuk yüksek lisans için not ortalaması kaç olmalı? Bu sorunun en net cevabı ortalamanız ne kadar yüksek olursa hukukta yüksek lisans yapma şansınız da o kadar yükselir. Eğer dil puanınız ve ALES puanınız yüksekse 2.5 gibi bir ortalama ile de pek tabi hukuk yüksek lisans programlarından birine girebilirsiniz. Tabi çok talep gören üniversitelerde belirleyici kriter not ortalaması olabiliyor; çünkü etrafınızda “ya ben ALES’e hiç çalışmadım, ingilizcem de lise ingilizcesi” işte diyip ikisinden de 98,75 alan tipler olacak! (Adminin başvurduğu yüksek lisans programlarından birinde, adayın tüm puanları tam puana yakındı, hocalar almak istemedikleri için mülakattan 0 vermelerine rağmen aday yüksek lisansa girebilmişti. Bu da böyle bir anımdır.)

Hukuk not ortalamasının en kritik özelliği şu: ömrünüz boyunca değiştirmeniz mümkün değil! Hukuk fakültesi bittiğindeki not ortalamanız ölene kadar sizinle gelecek. Diğer puanlarda durum böyle değil, ALES veya yaban dil puanınızı çalışıp yükseltebilirsiniz. Bu açıdan da, yüksek lisans ve doktoraya girerken hukuk not ortalamanız ağırlık olarak çok değerli olmasa da, asla yükseltemeyecek olmanız açısından önemli.

Hukuk yüksek lisansı için not ortalaması kaç olmalı sorusuna cevap olarak sihirli bir değer vermek gerekirse: hem sizi kabul edecek jürinin algısı, hem de diğer adaylara karşı şansınızı arttırması açısından 4 üzerinden 3 not ortalaması tutturulması gerektiğini söyleyebiliriz. 3 psikolojik bir sınır. 2.97 not ortalamasına burun kıvrılırken, 3 ortalamaya sahip bir hukuk mezununun ne kadar başarılı bir öğrencilik geçirdiğinin söylendiğine şahit oldum! Ayrıca 3 ortalama ile, eğer ALES ve yabancı dil puanınızı da 85+ yapabilirseniz, muhtemelen Türkiye’deki hukuk yüksek lisans ve doktora programlarının hepsine girebilirsiniz. Ancak 2.5 altı ortalama ile bile bir çok yere girme ihtimaliniz var, bunu da ekleyelim.

Hukuk yüksek lisansa ve hukuk doktora programları demişken, bunların yurtdışı ayağını da unutmayalım. Yurtdışında lisansüstü çalışma yapmak için (eğer Türkiye’nin şanslı %0.1 azınlığında değilseniz) burs bulmanız gerekecek. Yurtdışı lisansüstü burslarında da maalesef not ortalaması alt sınırı belirleniyor çoğu zaman. Örneğin en prestijli burslardan biri olan DAAD bursu, aşağıda görüldüğü gibi 4 üzerinden 3 gibi yüksek sayılabilecek bir ortalama şartı koymuş:

 

Yurtdışı hukuk yüksek lisans ve doktora burslarının çok büyük kısmında bunun gibi bir ortalama sınırı ile karşılaşacaksınız. Yukarıda da psikolojik sınır olarak verdiğimiz 4 üzerinden 3, sizin yurtdışı hukuk yüksek lisans ve doktora programlarının çoğuna “kabul almanızı” sağlayacaktır. Hukuk fakültesini yüksek ortalama ile bitirmek, lisansüstü çalışmalar için sihirli bir değnek değil, doğrudan kapıları size açmayacaktır. Buna rağmen, 2020’li yıllarda bile not ortalamasına büyük bir kutsallık atfedenler hala mevcut! 🙈

 

D. Hukuk Piyasasındaki Algı Açısından Not Ortalaması

Hukuk not ortalamanızın görünen etkilerini konuştuk buraya kadar. Belli not ortalamanız varsa bir yerlere girebilir ya da giremezsiniz, okulu bitirebilir ya da bitiremezsiniz. Bir de, Adam Smith’in bahsettiği piyasanın görünmez elinde olduğu gibi, hukuk piyasasının da görünmez bir eli var. Bu görünmez el, hangi üniversiteden mezun olduğunuza baktığı gibi, not ortalamanıza da bakıyor ve sizin ruhunuz bile duymuyor! Hukuk piyasasında devlet üniversitesi ve vakıf üniversitesi algısına ilişkin değerlendirmelerde bulunduğumuz yazımızda ayrıntılı değerlendirmeler bulabilirsiniz.

Hukuk fakültesinden mezun olduğunuzda yapabileceğiniz işlerin neredeyse tamamında not ortalamanız resmi veya gayrı resmi olarak etken olacak. Hukuk yüksek lisans ve doktoraya girişte not ortalaması doğrudan puan olarak değerlendirildiği gibi, araştırma görevlisi olmak istediğinizde de okul ortalamanızın belli bir ağırlığı oluyor; ama bizim burada bahsettiğimiz, bunlar gibi resmi olarak sizin not ortalamanızı dikkate alan durumlar değil, bir şart olarak not ortalamasının koyulmadığı ve fakat işe alımda hukuk not ortalamanıza mutlaka bakıldığı durumlar.

Hukuk fakültesinden mezun oldunuz, yüksek lisansa da girmeyi başardınız. İlanlarda istediğiniz alanda araştırma görevlisi kadrosu açıldığını gördünüz ve başvurdunuz. Ales 92, YDS 95, yüksek lisansa girilmiş. Kendinize güveniniz tam. Listeler açıklanıyor, listede 1. sıradasınız; ancak bir handikap var: not ortalamanız 2.55. Listede sizin altınızda gelenlerin ise not ortalamaları en az 3.0. Eğer başvurduğunuz alanda çok iyi değilseniz, çok iyi bir sınav kağıdı vermezseniz ve daha da önemlisi kürsüdeki hocalarla aranız iyi değilse, adaylar arasında arada kalındığında ilk bakılacak şeyin not ortalaması olduğunu bilmelisiniz. Not ortalamasının araştırma görevlisi alımında belirlenen %40 ve %60 ağırlıklarından bağımsız olarak, eğer hukuk not ortalamanız diğer adayların bu kadar altındaysa, kürsünün sizin yerinize ikinci, hatta üçüncü adayı alması büyük ihtimal. Sorsanız bunu kimse kabul etmez; ama gerçek bu!

 hukuk fakültesinde yüksek ortalama

 

Avukatlık mesleğini ele alalım. Bu konuda çok açık olan birkaç büyük hukuk bürosu dışında, iş alım ilanlarında “Kendini geliştirmeye açık, prezentabıl ve mesai kavramı olmayan avukat alınacaktır.” gibi bir ibare görebilirsiniz; ancak “hukuk fakültesi not ortalaması en az 3.25 olan avukat alınacaktır.” gibi bir ibare göremezsiniz. Bu, not ortalamanızın dikkate alınmayacağını göstermez. Hukuk büroları, özellikle mezun olduğunuz okulla yakından ilgilenirler. Eğer mezun olunan okul adayları ayırmaya yetmezse, bu sefer alacakları avukat veya stajyer avukatın not ortalamasına mutlaka bakarlar.

Hiç kayırmanın olmadığı, mesleğe girenlerin tamamen objektif şartlara göre belirlendiği hakimlik ve savcılık mesleklerinde de durum farklı değil. Ömrünüzü tüketen test sınavlarından sonra “ooo hakimlik sınavı, alırım bir dal” diyip bunun da tadına bakmış ve bir şekilde başarılı olmuşsanız, sizi doğrudan Çağlayan’a savcı olarak atamayacaklar elbette. Yazılı sınavdan sonra bir de hiç kayırmanın olmadığı, tamamen objektif şartlar altında gireceğiniz mülakat söz konusu olacak. Bu kayırmanın söz konusu bile olamayacağı tamamen objektif mülakatta bile not ortalamanızın düşük olması önünüze bir engel olarak çıkabilir. Mülakatı yapan heyet, mezun olduğunuz okul ve tamamen objektif, kayırmanın söz konusu olmadığı diğer bazı kriterlerle birlikte not ortalamanızı da değerlendirecektir. Hukuk not ortalamanızın ne hakimlik ne avukatlık mesleğinde kriter olabileceği hiç bir hukuki metinde kural altına alınmamıştır; ancak burada adeta yazısız bir kural geçerlidir. Hukuk piyasasının görünmez eli devrede…

 

SONUÇ

Sorumuz neydi? Hukuk fakültesini yüksek ortalamayla bitirmek ne anlama gelir? Hukuk fakültesinde 4 üzerinden veya 100 üzerinden kaç almak “yüksek ortalama” sayılabilir?

Bu soruya kesin bir cevap verememekle birlikte, bazı yazılı ve yazısız kuralların olduğunu öğrendik. Bunları kısaca toparlarsak:

  • Hukuk fakültesinden mezun olmak için fakülteler, bir not ortalaması alt sınırı belirliyor. Bu alt sınır çoğu hukuk fakültesinde 2.0, bazılarında ise 1.8.
  • Hukuk fakültesi öğrencilerinin burs alabilmesi için hukuk not ortalaması önemli bir kriter. Bizim denk gelebildiğimiz en düşük not ortalaması 2.75. Turing gibi çok istisnai olarak not ortalamasını kriter olarak belirlemeyenler de var.
  • Hukuk not ortalaması, hukuk yüksek lisans ve doktora programlarına girerken de önemli. Çoğu yerde bir alt sınır belirlenmemiş; ancak gerek jürinin algısı, gerekse diğer adayların yüksek puanları karşısında 4 üzerinden 3 ortalama istediğiniz yere girmenizi sağlayacaktır. Tabi 2.0 ortalama ile bile yüksek lisansa girenler var.
  • Hukuk piyasasında not ortalaması hiç dillendirilmez; ama hep dikkate alınır. Akademide görev almak, avukat olmak veya hakim yada savcı olmak isteyenler için de 3.0 ortalamanın psikolojik bir sınır olduğu söylenebilir.

Yani;

1.8-2.0: hukuk fakültesini bitirmeniz için mutlaka yakalamanız gereken ortalama.

3.0: hukuk bursları, hukuk yüksek lisans ve doktora programları ve hukuk piyasasında istediğinizi elde edebilmeniz için tavsiye edilen ortalama.

Özellikle 3.0 için tekrar vurgulayalım: bu sadece bizim tavsiyemiz. 2.0 ortalama ile de piyasada iş bulabilir, lisansüstü çalışma yapabilirsiniz. 3.0 ortalamayı tutturursanız kafanız çok daha rahat olur.

hukuk-okuyanlara-tavsiye

 

Hukuk fakültesinde not ortalaması çoğu öğrencinin göz ardı ettiği bir mesele. Ömrünüz boyunca hiç değiştiremeyeceğiniz bir değer için bu kadar vurdumduymaz davranmasanız iyi edersiniz! Hangi sene veya dönemde olursanız olun, ortalamanız kaç olursa olsun, şimdiden itibaren yapabileceğinizin en iyisin yapmaya çalışın. İlk sene 2.0 bile getirseniz, diğer 3 sene 3.0 ortalama getirerek ortalamanızı 2.7’lere çıkarabilirsiniz, 3 sene 3.5 yaparsanız 3.0 ortalamanın üstüne çıkabilirsiniz. Son seneniz olsa ve ortalamanız düşük olsa bile, son sene göstereceğiniz gayretle ortalamanızı 0.2-0.5 arası bir değer yükseltebilirsiniz. İnanın virgülden sonraki bu değerler meslek hayatınızda bir çok şeyi belirleyecek!

Hukuk not ortalaması, eğer hali hazırda mezun değilseniz, kader değildir. Hukuk Sebili’nde not ortalamanızı yükseltmeniz için tavsiyeler bulunan bir çok yazı mevcut! Hukuk fakültesinde ortalama kasmak başlıklı yazımız, not ortalamasının yüksek tutulmasına ilişkin genel bilgiler veriyor. Ayrıca notlarınızı yükseltmek için düşmanınızı, yani dersleri yakından tanımalısınız! Hukuk 1. sınıf dersleri, hukuk 2. sınıf dersleri, hukuk 3. sınıf dersleri ve hukuk 4. dersleri için genel tanıtım niteliğinde yazılar hazırladık. Bunları okuduktan sonra tek tek her ders için hazırladığımız çalışma rehberlerine bakabilirsiniz.

Bu yazıda aslında cevabını arayacağımız 3 soru daha vardı:

  • Hukuk fakültesini yüksek ortalamayla bitirmekle, “hukuk nosyonu geliştirmek” arasındaki denge nasıl kurulmalı?
  • Hukuk fakültesini yüksek ortalamayla bitirmek önemli mi? Hukukta yüksek ortalama yapmanın avantajları nelerdir? Hukuk fakültesinde yüksek ortalama yapmazsanız ne gibi dezavantajlarla karşılaşabilirsiniz?

Ancak yazı uzadıkça, bunları başka yazılarda cevaplamaya karar verdik. Hukuk nosyonu geliştirmek mi hukuk fakültesini yüksek ortalama ile bitirmek mi önemlidir sorusuna cevap aradığımız yazı henüz yayımlanmadı, çok yakında! Hukuk fakültesinde not ortalaması başlıklı eleştiri yazımızı ise ilgili linkte bulabilirsiniz!

 

Gitmeden, saygıdeğer meslektaşımız, Hukuk Sebili twitter ve Hukuk Sebili instagram hesaplarımızdan bizi takip etmeye, bu yazımızı beğendiyseniz kendi hesaplarınızda paylaşmaya, soru, görüş ve öneriniz varsa aşağıdaki yorumlar kısmına yazmaya ne dersiniz? Teşekkür ederiz!