"verba volant, scripta manent"

 

Hukuk Sebili Blog

Hukuk Mezunları Ne İş Yapar? Hukuk Mezunları İş İmkanları 

Eğer hukuk fakültesinde okuyorsanız veya üniversite sınavına hazırlanmışsanız, hukuk fakültesinin tüm puan türlerinde en çok tercih edilen bölümlerden biri olduğunu biliyorsunuzdur. Türkiye’nin her yerinde hukuk fakültesinin açılması, vakıf üniversitelerinin en iyi öğrencileri hukuk fakültelerine almak için 40 takla atması boşuna değil. (2019 yılı itibarıyla Türkiye’de 87 devlet ve 45 vakıf üniversitesine bağlı olmak üzere toplamda 132 hukuk fakültesi bulunmaktadır – Vikipedi) Buna paralel olarak, sizin de hukuk mezunu veya hukuk öğrencisi biri olarak hukuk mezunları ne iş yapar veya hukuk mezunları iş imkanları nelerdir sorularından birini aratıp bu yazıya ulaşmış olmanız kuvvetle muhtemel!

Peki neden? Neden hukuk fakülteleri bu kadar revaçta? Hangi hukukçuya sorsanız mesleğin zorluğundan bahsederken neden herkes hukukçu olmaya çalışıyor? Hukuk mezunları iş imkanları için google araması yapacaksa, hukuk fakülteleri hukuk öğrencilerine öğrencilikleri sırasında ne yapmak istediklerine dair bir vizyon veremiyorsa, neden hala her yerde yüzlerce hukuk fakültesi açılıyor ve neden öğrencilerin en çok tercih ettiği bölümlerden biri hukuk fakültesi?

 

Aslında sebebi çok basit: çünkü hukuk mezunları iş imkanları çok çeşitli ve hukuk fakültesinden mezun olduğunuzda yapabileceğiniz işler prestijli, toplumda itibar görüyor. Diğer bir çok bölüme göre de yapabileceğiniz iş imkanları fazla ve ortalamanın üstünde gelir getiriyor. Yani bu kadar keşmekeşin altından yine para çıkıyor! (İki dakikada neo-liberalizm ve kapitalizm eleştirisine kaydık) Hukuk fakültesi mezunları ne kadar para kazanır sorusunun cevabını başka bir yazımızda arayacağız.

Bu yazıda sadece genel olarak hukuk mezunları hangi meslekleri yapar sorusuna cevap arayarak hukuk mezunları iş imkanları hakkında bilgi veriyoruz.


Avukat

Eğer şu an hukuk fakültesinde okuyorsanız ve ne yapacağınızı bilmiyorsanız, olağanüstü karmaşık olasılık hesaplamalarımıza göre büyük ihtimalle avukat olacaksınız! Avukatlık mesleği, 150’ye yakın hukuk fakültesinden her yıl mezun olan 20bine yakın hukuk fakültesi öğrencisinin kitleler halinde istihdam edilebilmesini sağlayan tek meslek. Zira hakimlik savcılık her sene 1000 gibi sayılarla aday kabul ediyor, akademisyenlik için ise üniversitelerin keyfini beklemek zorundasınız…

Avukatlık ise tamamen sizin inisiyatifinizde, isterseniz avukatlık stajınızı yaparak avukatlığı serbest mesleğiniz haline getirebilirsiniz. Avukatlık için bir yerde kadro açılmasına gerek yok. İstediğiniz şehrin barosunda stajınızı başlatarak, 1 yıllık staj sonunda o baroya bağlı bir avukat olabilirsiniz. Kamu görevinden yasaklı olmanızı gerektirecek bir ceza soruşturması geçirmediyseniz avukatlık yapmanızı engelleyecek bir şey çıkmayacak karşınıza.

Yalnız 2020-2021 öğretim yılından itibaren fakülteye girenleri, bir “hukuk mesleklerine giriş sınavı” bekliyor. Yani artık eskiden olduğu gibi fakülteyi bitirip elinizi kolunuzu sallaya sallaya avukat olmak yok. Tabi burada hakimlik sınavlarında olduğu gibi belli bir kontenjan olmayacak. Belli bir puan belirlenip bu barajı geçen herkes avukatlık stajı yapmaya hak kazanacak. Sürücü ehliyeti almak gibi düşünebilirsiniz. İlk sınavın 2024’de olması planlanıyor.

Staj bitip ruhsatınızı aldıktan sonra bazı seçenekleriniz mevcut. İsterseniz bir büroda avukat olarak çalışabilir ya da kendi büronuzu açabilirsiniz. İsterseniz de kamu ilanlarını takip ederek belediyelerde, üniversitelerde ya da avukat kadrosu olan tüm kamu kurum ve merkezi idare ile bağlı kuruluşlarında “kurum avukatı” olarak görev alabilirsiniz.

Avukatlık mesleğine ilişkin tüm ayrıntıları hukuk mezunlarının yapabileceği meslekler: Avukatlık başlıklı yazımızda yakında bulacaksınız! Kurum avukatlığı için ayrı bir yazı da yazabiliriz, aklınızda bulunsun…

 

Hakim – Savcı

Hukukçuların yapabileceği ve gözde olan mesleklerden hakimlik ve savcılık. Hakimlik ve savcılık mesleklerine giriş için, mutlaka bir sınav ve kontenjan ilanı olması gerekiyor. Tek bir istisna dışında, hakimlik savcılık yazılı yarışma sınavına girmeden hakim veya savcı olmanız mümkün değil, o istisna da, eğer ilanda belirtilmişse (ki çoğu zaman belirtiliyor) hukuk alanında doktora sahibi olanlar, yazılı sınava girmeden doğrudan mülakata girebilirler. Bu cümleden de anladığınız gibi hakim veya savcı olmak için yazılı sınava girmek yetmiyor, işin bir de sözlü mülakat kısmı var…

Hakimlik ve savcılık, bir çok açıdan avantajları, bir çok açıdan dezavantajları olan meslekler. Bir yanda mesleğe başladığınız andan itibaren aldığınız oldukça doyurucu maaş, lojman imkanları ve diğer özlük hakları var. Diğer yanda ise özellikle mesleğin başında sürekli atanacak olmak, ülkemizde yargı sistemindeki aksaklıklar yüzünden gün geçtikçe artan iş yükü gibi sorunlar var. Dolayısıyla hakimlik veya savcılık mesleğini yapmak isteyenlerin çok iyi düşünmesi, kişisel özelliklerine göre bu mesleği yapıp yapamayacaklarına karar vermesi gerekir.

Tabi hakimlik ve savcılık aynı sınavla seçiliyor diye aynı işi yapmıyorlar, iki ayrı meslek olmalarının gerekçesi var. Biz burada genel olarak bahsetmeyi tercih ettik. Hukuk mezunlarının yapabileceği meslekler: hakimlik başlıklı yazımızda, hakimlikle ilgili gerekli bilgileri vermeye çalışacağız. Hukuk mezunlarının yapabileceği meslekler: Savcılık başlıklı yazıda ise aynı şekilde savcılık mesleği için gerekli ayrıntılı bilgileri sizlere sunacağız. Çok yakında!

Hakimlik denince akla hemen adli hakim ve idari hakim ayrı mı geliyor. İkisinin adında da hakim olsa da, gerek girdikleri sınav, gerek sınava girebilecekler, gerekse mesleki koşullar, iki hakimlik türü arasında gün ile gece kadar farklılık gösterebiliyor. Siz de hakim olmak istiyor; ancak adli hakimlik ile idari hakimlik arasında kararsız kalıyorsanız, “hangi hakimlik: adli hakimlik mi idari hakimlik mi” başlıklı yazımız yakında yayımlanacak, takibe devam…

 

Akademisyen

Her fakülteden mezun olanlar gibi, hukuk fakültesi mezunlarının seçeneklerinden biri de akademisyen olmak, yani “okulda kalmak”. Akademisyenlik kağıt üstünde yapılabilecek en ideal hukuk mesleği olabilir. Ömür boyu akademik çalışma yapma imkanı, sürekli kendini geliştirme ve yeni durumlara adapte olma zorunluluğu, ikili ilişkiler iyi idare edilirse aynı üniversitede asistanlığa başlayıp profesör olarak emekli olma ihtimali, yurtdışındaki akademik imkanlardan yararlanma, devlette çalışanlar için memur güvencesi vs.

Ancak tüm bu olumlu yanlarına rağmen akademisyenlik belki de en az gözde olan hukuk mesleği olabilir. Çünkü tüm bu avantajlardan yararlanmanın aslında büyük bedelleri oluyor. Ben Amca’nın da dediği gibi “Büyük güç büyük sorumluluk gerektirir.” Bu söz dünyayı kurtarmaya çalışan bir süper kahramana söylenmiş olsa da, akademisyenlerin de kendi çaplarında birer süper kahraman olmadıklarını söylemek zor…

Peki ne bu bedeller? Mesai kavramı olmayışı, dükkanı kapatıp izne çıkmanın mümkün olmaması, sürekli gelişme ve yenilikleri takip etme baskısı, akademideki acımasız rekabet, özellikle devlette memur zihniyetli akademisyenlerin kötü niyetli tavırları, özellikle vakıf üniversitelerinde yaşanan akıl almaz mobbing, ek iş yapılmadığı sürece ömür boyu ortalama ve fakat fazla artmayan bir maaş, tezler, yeterlilikler, jüriler, hocalar, olaylar olaylar… Akademisyenlerin çilesi burada yazmakla bitmez.

 

Kaymakam

Hukukçuların en çok sevdiği şey zor (ve anlamsız) sınavlar olabilir. O kadar ki, hakimlik savcılık mesleğine girmek için saçma bir sınavdan geçmek gerektiği gibi, kaymakam olabilmek için de ÖSYM tarafından hazırlanan kaymakamlık sınavına girmek gerekiyor!

Kaymakam, ilçede mülki idari amirdir (başkan Obama görselini boşuna koymadık, derin idare hukuku şakası…) Yani kaymakamlık sınavına girip başarılı olur ve stajınızı da başarıyla tamamlarsanız, ülkedeki binlerce ilçeden birine atanırsınız ve buradaki idari görevleri yerine getirirsiniz. Kaymakamlık sınavı gibi, sürekli atamalar olması da kaymakamlık mesleği için bir olumsuzluk. Özellikle terör bölgelerinde kaymakamlık yapanlar için işin askerlik mesleğinden farkı yok (Şehit kaymakamlarımızı rahmetle anıyoruz.)

Buna rağmen ülkemizde kaymakam olanlara ve olmak isteyenlere bir çok imkan sağlandığını da söylemek gerekir. Gerçekten de içişleri bakanlığı, kaymakamların yetiştirilmesinde azami özeni gösteriyor gibi. Kaymakamların yurtdışına gidişleri çok fazla teşvik ediliyor, eğitimleri de bir çok bürokratın, hatta hakim ve savcıların eğitimlerinden daha ciddi yapılıyor. Bunun dışında kaymakamlar iyi sayılabilecek maaşlar alıyorlar, çok büyük ihtimalle lojmanları ve makam araçları oluyor. Eğer yıllar süren saçma sınavlardan sonra bir tanesini daha kaldırabilecekseniz, hukuk mezunları ne iş yapar sorusunun cevabı sizin için kaymakamlık olabilir.

 

Noter

Hukuk mezunları iş imkanları diye arama yaparsanız veya kendi kendinize hukuk mezunları ne iş yapar diye sorarsanız, aklınıza en son gelecek; ama canınızın en çok istediği meslek noterlik olacaktır. Hepimiz notere gideriz, noterlerin çoğu zaman çay çorba sohbetinde olduğunu ve işi tamamen ön büro elemanlarının yaptığını görürüz ve “Büyüyünce ben de noter amca/teyze olacağım” deriz. Tabi ata sporumuz olarak “günde 200 belge verse…” diye hesaplama yapmadan da duramayız…

Noterlik, hukukçuların kolay para kazanıldığını sandığı bir meslek; ancak noterlik göründüğü kadar kolay bir iş de değil. Noterler, aynı hakimlik mesleğinde olduğu gibi, farklı bölgelerde bir nevi zorunlu hizmet yapmak zorundadırlar. Ayrıca her hukuk fakültesi mezunu kafasına göre noter olamaz, noterlik başvurusu yapıp belgeyi aldıktan sonra sıranın gelmesi beklenir. Bu sıra da en az 50 yaşında gelir! Dahası, noterlik adeta bir işyeri açmak gibi, hak kazandığınız bölgede kiralayacağınız yerden ofis eşyalarına ve çalışanlarına kadar her şeyi kendinizin yaptığı, ticari risk aldığınız bir meslek.

Noterlik mesleği için her şeyden önemlisi de şu: imzalanan kağıtlar açısından noterlerin büyük sorumluluğu var. Noterlerin bir kısmı işi tamamen otomatiğe bağlamış ve sadece imza atıyor olabilirler; ancak bu onların doğru bir iş yaptığını göstermez. Siz noter olursanız, imzaladığınız belgeyi kendiniz düzenlemeseniz bile, mutlaka denetlemesini yapın ve imza atmadan doğruluğunu kontrol edin. Bir hukukçuya bu yakışır!

Bir hatırlatma: Noterlik mesleğine de sınav getirilmesi sürekli konuşulan bir şey. Avukatlık sınavının geldiğini biliyoruz, noterlik sınavı da gelebilir. Planlarınızı ona göre yapın, sonra yok efendim Hukuk Sebili bizi yanlış bilgilendirdi, hukukçular ne iş yapar diye sorduk yanlış cevap verdi demeyin…

 

Diğer Hukuk Meslekleri

Hukukçuların yapabileceği meslekler diye bir sınırlandırma yapmak aslında mümkün değil; çünkü hukuk meslekleri gibi teknik hukukçuluk gerektiren işler dışında, hukuk bilgisinin faydalı olacağı her işi yapabilir bir hukukçu. O yüzden hukuk mezunları ne iş yapar yerine “hukuk mezunları ne iş yapmaz ki!” demek daha doğru olur.

Yukarıda hukuk denince akla ilk gelen meslekleri yazdık, burada ise kısaca diğer teknik hukuk mesleklerini yazalım.

Hukuk Müşaviri: Hukuk müşavirleri, kamuda veya özel kuruluşlarda görev yapan, çalıştığı kuruma hukuki konularda danışmanlık veren hukuk mezunu kişidir. Hukuk müşavirleri çoğu zaman bir kurumda çalışan diğer avukatların koordinasyonuyla da görevlidir. Ekseriyetle avukat olsalar da, hukuk müşaviri olmak için mutlaka avukat olma zorunluluğu yoktur.

İcra Müdürü: İcra müdürü icra dairelerine verilen işlerin icra memurları tarafından yerine getirilmesi denetleyen kamu görevlisidir. İcra memurluğu hukuk mezunları ile adalet mezunları için ortak bir meslek imkanı. Bu yüzden hukukçulardan çok adalet mezunları tarafından tercih ediliyor.

Arabulucu: 2012’den sonra hukukumuza giren arabuluculuk mesleği, hukuk mezunlarının yapabileceği, bir zorunlu eğitim ve sonrasında yapılan sınavla yapılabilen bir meslek. Kanunda zorunlu olarak arabulucuya başvurulması öngörülen durumlar olduğu gibi, tarafların kendi rızalarıyla arabulucuya gitmesi de mümkün olabiliyor.

Bilirkişi: Her ne kadar mahkemelerin hukuki konularda bilirkişiye başvurması yasak olsa da, hukuk da kendi içinde hakimlerin tamamen “hakim” olmasını imkansız kılan bir çeşitliliği sahip. Bu yüzden, örneğin maden hukukuna ilişkin bir uyuşmazlıkta, bu alanda çalışmış bir hukukçunun bilirkişi olarak atanması mümkün. Bilirkişi olmak için en az 5 yıl kıdeme sahip olmak ve bilirkişi listesine kaydolmak gerekiyor.

Bu meslekler dışında hukukçular, farklı kurum ve kuruluşlarda Uzman, Müfettiş, Bürokrat gibi meslekler de yapabilirler.

 


Hukuk mezunları için iş imkanlarını araştırdığımız, hukuk mezunları ne iş yapar sorusuna cevap aradığımız yazımız bu kadar. Tabi hukuk mesleklerine ilişkin tek yazımız bu olmayacak. Mümkün oldukça hukukçuların yapabileceği meslekler hakkında ayrı ayrı yazılar da yazacak ve hukukta iş imkanları hakkında sizi ayrıntılı olarak bilgilendirmeye çalışacağız. Yeni yazılar için takipte kalın. Takipte kalın derken ciddiyiz, Hukuk Sebili Twitter ve Hukuk Sebili Instagram hesaplarını takip edin!

Veda etmeden, pek muhterem sevgili okur, sosyal medya hesaplarımızı takip edip bize destek olmaya, kendi sosyal medya hesaplarınızdan bu yazıyı paylaşarak destek olmaya ne dersiniz? Hukuk Sebili twitter ve Hukuk Sebili instagram hesaplarımız aktif, Youtube için de güzel şeyler düşünüyoruz! Soru, görüş, öneri her zaman olduğu gibi aşağıya yorumlara. Dostlukla!

 

Diğer Makaleler

Leave a Reply

Gerekli alanlar işaretlendi *